“Çatışma doğru yönetildiğinde yararlı olabilecek bir ilişkidir”

Öğretmen Gelişim Merkezi’nde Nisan ayı boyunca çalıştığımız iletişim temasının son uzman konuğu Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Abbas Türnüklü oldu.

Kendisiyle anlaşmazlık çözümü, akran arabuluculuğu, barış ve şiddetsizlik eğitimi üzerine konuştuk. Toplumda, okullarda ve farklı olarak nitelendirdiğimiz kişiler arasında yaşanan çatışmaların eğrisini, doğrusunu, bunları toplum olarak yönetemezken okul süreçlerinde nasıl yönetip, bu yaklaşımı programlı olarak okullara nasıl aktarabileceğimizi tartıştık.


LİSELERDE UYGULANAN “AKRAN-ARABULUCULUK” PROJESİ SABANCI VAKFI TARAFINDAN 2011 YILINDA FARK YARATAN PROJE SEÇİLDİ.


Eğitim yöneticimiz Nurdan Ellez’in buluşma ile ilgili izlenimlerinden notlar ise şu şekilde:

Çatışma; farklı fikir, bakış açısı, kültürü, dili olan bireyler, topluluklar arasında çıkması son derece normal bir durumdur. Çatışmasız bir ortam düşünülemez. Çatışma aslında doğru yönetildiğinde yararlı olduğu söylenebilecek bir ilişkidir.

Okullarda öğrenciler arasında yaşanan çatışmalar yetişkinler tarafından güç odaklı yaklaşımlar ya da disiplin yönetmelikleri ile engellenmekte, bastırılmakta ya da cezalandırılmaktadır. Ancak bu yaklaşım öğrencilere doğru ve yapıcı davranışı öğretmez.

İnsanlara arasında çatışmayı, anlaşmazlıkları, şiddeti tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. İnsan doğasında var olan bir yapıyı yok saymak da doğru olmaz. Bu durumda okul ortamlarında iletişimi güçlendirecek ve çatışma durumlarında yetişkinler tarafından değil de bizzat sorunu yaşayan öğrencilerin akranları tarafından yapılacak bir arabuluculuk ile doğru dili yakalamak mümkün olabilir. Bu sistem ile çatışmanın çözümüne odaklanmak yerine bu çatışmayı nasıl yönetebilecekleri, empati kurabilecekleri, duygularını bağlı tepkilerini erteleyebildikleri, suçlu aramak yerine çözüm odaklı olabilecekleri, zihinlerindeki yapıcı, barışçıl sorun çözme becerileri geliştirilerek öğretilmektedir. Öğrencilerin özgüven ve özsaygı gelişimi, diyalog becerilerinin gelişimi, öfke yönetim becerilerinin gelişimi sağlanmaktadır.

Sosyal gruplardaki doğal liderlerin grupların kendileri tarafından güven oylamasıyla arabulucu olarak sorumluluk almaları sağlanmaktadır. Bu doğal lider arabulucular tarafsız ve nötr kalarak, tarafların duygu, düşüncelerini onlara yansıtmakta, tepkilerini kontrol etmelerini birbirlerini anlamalarını ve empati kurmalarını sağlamaktadır. Aslında problem çözme basamaklarını uygulamaktadırlar.

Arabuluculuğun / barış yapıcılığın esas amacı, tarafların her birinin kabullenebileceği bir çözüme, birlikte yüz yüze müzakere ederek ulaşmalarıdır. Bu bağlamda, arabuluculuk geçmişe değil geleceğe bakar. Bu, disiplin kurullarının izlediği, kimin haklı kimin haksız olduğuna ve bu konuda ne yapılması gerektiğine karar verme yaklaşımından oldukça farklıdır.

Birçok okulda uygulanmış ve sonuçları bakımından büyük farkların ortaya çıktığı, çatışmaların en aza indiği ortamların oluştuğu gözlemlenmiştir.  Bu sistemin benimsenmesinde kurumun içinden bu bakış açısına sahip, öğrencilerce benimsenmiş, güven duyulan bir öğretmen tarafından takip edilmesi de işleyişe büyük katkılar sağlamıştır.

Bu süreçte bu becerileri kazanan öğrencilerin ileride toplumda çok daha sağduyulu ve çözüm odaklı bireyler olarak ben merkezli olmaktan uzaklaşıp geniş bir bakış açısına sahip olacakları kesindir.

Ülkemizde birçok okulda uygulanan bu sistem ile büyük başarılar elde etmiş olan değerli hocamız Prof. Dr. Abbas Türnüklü ve ekibine büyük teşekkürlerimizi sunuyoruz. Kendisi ve ekibi halen bu eğitimleri verip, okullara bu sistemin yerleşmesinde danışmanlık yapmaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir